O współczesnym braku samorefleksji

Zdarzyła mi się w internetowej rozmowie zabawna sytuacja. A może smutna? Oto młode dziewczę na hasło „poczucie własnej wartości” odpowiada „no, przecież chodzę na fitness i nawet łydki mi się wyszczupliły”. Na sugestię „zbadaj kim jesteś” pada triumfalna odpowiedź „zrobiłam testy w necie. Jestem w tylu a tylu procentach psychopatką a w tylu a tylu procentach DDA”. Młody człowiek na sugestię, że przejawia myślenie charakterystyczne dla przemocowców pisze z wdziękiem: „ależ skąd,  ja jestem moralnym człowiekiem, przecież kobieta nie może oszukiwać a za oszustwo należy się kara”. Kto rozumny, ten pojął ślepą przewrotność.

Temat autorefleksji rozbija się o szybę pozornego obiektywizmu, behawioru i zewnętrznych źródeł wiedzy. Paradoksalnie, w kulturze, w której naczelną narracją jest „rozwój”, nurt samo-obserwacji pozostaje poza mainstreamem. I drugi paradoks- w kulturze narcystycznej ginie szacunek dla własnej, indywidualnej, subiektywnej duszy, pewnie dlatego, że ta narcyzów boli jak cholera. Wiedza trafia jedynie do pasjonatów. Nikt nie uczy młodych (i starszych też) samo-świadomości, nazywania poruszeń psyche i nie pomaga im w głębokim kontakcie ze sobą. Rodzice – pojęcia o tym nie mają. Szkoła nastawiona jest na wynik, propagandę i rywalizację. Kościół- jak ktoś się upiera przy tym źródle „duchowości” – krąży nie wokół samo-poznania a karania za uczucia, oceny moralnej i budowy maski hipokryty. Nauka- dla niej jednostka nie istnieje i stąd nurty „naukowe” rozczarują tych, którzy chcą wiedzieć coś więcej o sobie, obserwatorze, a nie o przedmiocie. Filozofia porusza ogólne, teoretyczne, intelektualne problemy z głęboką pogardą do „głupoty” i „małości”, czyli dominującej części naszej istoty. Znów nurty „duchowe” nie wiążą się z samo-poznaniem a stadnym zakupem zlepku jedynie słusznych opinii i kadzidełek oraz wyklęciem „ludzi o wąskich horyzontach”. Psychologia? Nic z tych rzeczy. Psyche-o-logia, wiedza o duszy, dawno już taką wiedzą przestała być redukując indywiduum – jak w cytowanym przykładzie- do „jednostki chorobowej”, behawioru, testu, diagnozy i procentów- bo jest nauką empiryczną i statystyczną o „człowieku” a nie o duszy Kowalskiego. Pewne nurty psychoterapii koncentrują się jeszcze na Głębi, ale to trzeba mieć szczęście, by nie nałykać się bajek a nauczyć się introspekcji i mówienia własnymi słowami. Czytaj dalej O współczesnym braku samorefleksji

Małpa w koronie i puzon

PRLowski spęd robotników do filharmonii, koncert. W pierwszym rzędzie delegacja ślusarzy. Wreszcie jeden z nich nie wytrzymuje i krzyczy do puzonisty: „Panie, pan się nie męczy, tę rurę da się wyciągnąć!”. Ten kawał z dłuuugą brodą (przepraszam) przypomniał mi się przy lekturze tekstów o pseudonauce i kulturze wernakularnej, odprysku kultury eksperckiej.

Problem pseudonauki, kultury alternatywnej do eksperckiej, staje się palący. Dziesięć lat temu można się było śmiać z nieadekwatnych ślusarzy w filharmonii, ezoteryków, turbosłowian i uzdrawiaczy raka lewoskrętną witaminą C, ale dziś już śmiech na ustach zamiera. Kultura wernakularna przeniknęła bowiem do polityki i rządzi już nami wszystkimi, nawet tymi, którzy tego nie chcą. Dostajemy pseudo-świat urządzany według wyobrażeń głupców jak świat powinien wyglądać. Państwo amatorskie, państwo małego Kazia, pseudo-państwo, legitymizacja prostactwa.

Jakie są cechy kultury wernakularnej? Czytaj dalej Małpa w koronie i puzon

Dzikie

Na moim miejskim podwórku zaczyna się fala wycinania starodrzewu. Preteksty są różne: drzewa są niebezpieczne, rzucają się na przechodniów, demolują samochody, włażą do okien, kiedy nikt nie patrzy… Gdy oponuję przeciwko wycince, słyszę : „ojejej, a czy weźmie pani odpowiedzialność jak komuś się coś stanie?” Argument antropocentryczny gębę ma mi zamknąć. Nie zamyka. Więc pada przebiegłe „a jest tu pani zameldowana, jest pani właścicielem?” Nie jestem, więc – jak się okazuje – do gadania nic nie mam. Niezameldowana tu przecież nie oddycham, nie żyję, nie chodzę ulicami, nie oglądam widoku za oknem. W narracji administracyjnej mnie nie ma. Czytaj dalej Dzikie

Frida

„Zaczęłam malować przed dwunastoma laty, gdy dochodziłam do zdrowia po wypadku drogowym, po którym byłam unieruchomiona przez prawie rok. Przez te lata pracowałam, kierując się spontanicznym impulsem uczuciowym. Nigdy nie znajdowałam się pod artystycznym wpływem żadnej szkoły czy konkretnego mistrza, w swej pracy pragnęłam tylko odczuwać zadowolenie z samego faktu malowania, a także wyrazić to, czego nie zdołałabym wypowiedzieć w żaden inny sposób.

Malowałam portrety, kompozycje figuratywne, opracowywałam też tematy, w których ogromną rolę odgrywa pejzaż i martwa natura. Zdołałam odnaleźć w malarstwie swoje „ja“ pozbawione jakichkolwiek uprzedzeń. Przez dwanaście lat pracy konsekwentnie eliminowałam wszystko, co nie zrodziło się z wewnętrznych motywów lirycznych, które kazały mi chwycić za pędzel.

Ponieważ moimi tematami zawsze były własne wrażenia, stany umysłu oraz głębokie reakcje, które wywoływało we mnie życie, często nadawałam im walor obiektywizmu pod różnymi postaciami mojej osoby, co było najbardziej szczerą i rzeczywistą rzeczą, jaką mogłam zrobić, by wyrazić to, co dzieje się wewnątrz i na zewnątrz mnie“.

Frida Kahlo, fragment podania o stypendium Fundacji Guggenheima, 1940 rok.

Stypendium nie zostało przyznane. Czytaj dalej Frida

Dzieci śnią pod choinką

Jed McKenna (w Polsce raczej nieznany a zasługujący na popularyzację, więc na blogu będzie gościł, choć… nie istnieje) ośmiela się niszczyć nasze pretensje do wielkości twierdząc, że ludzie są dziećmi dużymi, zatrzymanymi w rozwoju na etapie szkoły podstawowej. Czym jest powszechne Człowiecze Dziecięctwo? Wiarą w oddzielenie ego, w swoją ważność, w realne istnienie naszych postaci, ról, nazwisk, wartości, narodów. Agresją podbudowaną lękiem i pragnieniem akceptacji. „Swoim” kontra „ich”. Wiarą w istnienie zewnętrznego, niesterowalnego świata i Kogoś, kto może zrobić nam coś złego lub dobrego. Wiarą w przeszłość czy przyszłość przy ślepej plamce zasłaniającej teraźniejszość. Gdy dorosłe dziecko mówi o szczęściu (a mówi często, jakby to było ważne) myli uparcie Życie ze swoją narracją i sytuacją życiową. Oto jest rzeczywistość przeciętnego człowieka niezdolnego do zgłębienia pytania kim naprawdę jest. „Funkcjonowanie w świecie” i stany odurzenia indukowane społecznie, od religii po miłość, sprawiają, że nie chce nam się pytać, pytać siebie, do głębi, do przeraźliwej pustki i wstrząsających odpowiedzi. Człowiek żyje na poziomie bajki, którą bierze za rzeczywistość. Więc pytaj kim jesteś, oddzielaj prawdę od dziecięcej wiary, zabij autorytety, podpowiada żarliwie McKenna, ale z drugiej strony ostrzega: jeśli śnisz fajny sen, to po co się budzić? Uważaj, dorastanie – wyjście z teatru cieni i iluzji- boli,  nie jest dla wszystkich.
Więc ze strachu przed bólem i wolnością śnimy bajki, jak dzieci.

Czytaj dalej Dzieci śnią pod choinką

Nie ratujcie Carreya

Świat zaniepokoił się stanem zdrowia psychicznego Jima Carreya. Z wielką troską portale piszą, że Jim Carrey zwariował. O wariactwie ma świadczyć to, że Carrey oświadczył, że nie istnieje. Co więcej, nie istnieje w jego mniemaniu też miła pani dziennikarka, która robi z nim wywiad. I że świat  sam w sobie nie ma znaczenia. Carrey ośmielił się powiedzieć między innymi tak:

“We’re a bunch of ideas cobbled together to look like a form. There’s a body and there’s a mind, but the body is part of the field of consciousness, just dancing for itself and it’s no different than a plant or a chair or your phone—it’s all one thing. Because we are sentient, there’s a consciousness, and we have to deal with this thing we create, like a fortress of ideas around it. So we say, ‘This is my name and this is my heritage and this is my nationality and here’s my hockey team and these are all of the things that I am.’ That’s the mistake.”
Ja się nie niepokoję. Carrey mówi bowiem to, co mówili mistycy i przebudzeni na przestrzeni dziejów, językami i obrazami przeróżnymi. Oczywiście tylko ci, co szczęśliwie wyszli z Doliny Ciemności (zwanej dziś chorobą, depresją), bo są i tacy co polegli. Mówili o iluzji ego i symbolicznej śmierci Ja, o grze pozorów, o iluzji Oddzielenia, o Jedni. Przekaz Carreya nie został rozpoznany, bo narracja Przebudzenia obija się gdzieś na marginesie kultury.

Czytaj dalej Nie ratujcie Carreya

Aborcja Zabija

… głosi billboard na jednej w wylotówek warszawskich ( i ponoć nie tylko). Obok reklam, kup to kup tamto, kolorowego ciu ciu ciu, wali po oczach kawał czerwonego mięsa o ludzkim kształcie. Kampania pro-life wzbudziła społeczne protesty, choć hasło jest oczywiste. Tak, zgadza się, wbrew temu co twierdzą zwolennicy opcji pro-choice, aborcja zabija.

Życie nierozłączne jest od śmierci, a cały cykl jest przepływem energii i zmienności form. To jest oczywistość: żyjąc rozpychamy się, pozbawiamy  perspektyw i „lubego życia” inne istoty, nawet in potentio.  Obrońcy życia, jeśli chcą je tak naprawdę, tak w całości, konsekwentnie bronić, muszą sobie zdawać sprawę z tego, że- o paradoksie- broniąc życia, bronią też zabijania (dla) życia, bo to jest właśnie życie samo.

Zabijamy planami, marzeniami, niemożnością. Zabijamy jedząc, czasem jedząc coś na żywca – jak pachnące morzem, poranione, czyli „poluzowane” ostrygi. Lub krwiste steki. Jakie cuda dokonują się nad tatarem z wódeczką, jakie nad dziczyzną! Nie tak dawno wywieszano na balkonach trupy zajęcy by „skruszały” na Wielkanoc. Cielątko płci męskiej zostanie zabite tuż po urodzeniu (mięso trafi na stół jako „zdrowa cielęcina”) by homo sapiens mógł napełnić się „zdrowiem”, by mógł przyssać się do pełnych wymion zdziwionej obrotem sprawy krowy-mamy. Wege uśmiechną się z wyższością, bo oni „nie zabijają”. Ale gdzie tam. Nikt podając sałatkę nie powie prawdy, która brzmi: „oberwałem młode liście sałaty aż zapłakała białym sokiem, przerwałem nadzieje marchwi na wydanie dzieci w przyszłym roku, wyrwana rzodkiewka krzyczała jak mandragora i powoli umierała tracąc turgor; pozbawiłem domu wiele gąsienic; zabrałem dzieci krzakowi pomidora wraz z bogatą, wilgotną wyściółką dla młodych siewek a całość przerwanego życia pokropiłem sokiem ze zmiażdżonych dzieci rzepaku”.

Pycha. Czytaj dalej Aborcja Zabija

Przeciw Dobru a za jasnością umysłu

Me(n)dia pocieszają, że wyborcy Partii to osoby słabo wykształcone i ubogie. To ludzie, którzy nie wyobrażają sobie, że można mieć jakieś potrzeby poznawcze; tego, że można czytać książki bez obrazków i gazety bez gołych dup na rozkładówce. Tego, że można uczciwie zarobić pieniądze i się nimi cieszyć. Pewnie coś w tym jest, ale jest i więcej: to osoby, które wierzą w istnienie Dobra, Prawych Ludzi i w ostatnich wyborach opowiedziały się po stronie Dobrej Zmiany- tak jak pojmują dobro. Dla nich owo Dobro wypływa z figury Ojca (Narodu), Boga samego i czystej Swojskości. Ale jak jest Dobro to i Zło być musi. Uwięzieni w dawno przebrzmiałych, trupich narracjach walczą więc ze Złem pod sztandarami Dumy, Niezawisłości, Prawa dla Wybranych i Ekskluzywnego Kościoła Walczącego. Kobietom proponują rozwój w ramach „tradycyjnych ról matki i żony”, dla mężczyzn mają przekonanie, że Natura nie płata żadnych niepokojących figli, jeśli chodzi o dwie i tylko dwie płcie, amen. Dla wszystkich: wizję bezpieczeństwa za wysokim płotem. Ich szatan to „zdrajca narodu”, „lewak”, „nie-Polak”, „nie-katolik”, „wykształciuch”, „europejska szmata”, „złodziej”. Żywią się uparcie „ośmiorniczkami”.

Ale, ale…? Z drugiej strony barykady dostrzegam ten sam schemat wiary w istnienie jakiegoś Dobra i Dobrych Ludzi. Z drugiej strony jest inny Jasny Sen i jego wyznawcy, tak samo histeryczni i  mający upodobanie do przekazów trupich, jak wskazuje na to rodząca się sekta wokół samobójcy zrobionego na zbawcę, boga i posłańca. Dla nich Dobro to Demokracja, Wolność, Jasność, Zrównoważony Rozwój poprzez Tabelki, Rozum i Dobry Kościół Bonieckiego. Dla kobiet mają mordercze Godzenie Ról a dla mężczyzn- miękkie tatusiostwo. Dla wszystkich: rzekomą otwartość i rozmazanie tożsamości. Wykształceni, klasa średnia dobrze odżywiona, ale dziwią się- tacy jaśni i apollińscy – że naród pominięty i upokorzony w owym Demokratycznym Rozwoju ich bajek już nie chce. W milczących i wrzeszczących marszach ci sami, co nie płacili pracownikom uczciwie, nie respektowali ich praw a ich skromną własność zabierali na budowę Dróg do Przyszłości; ci co wyśmiewali mohery, Januszów w klapkach i Grażyny za plażowymi parawanami a na ich biedę i niezaradność mieli Orliki. Ich szatan to „cham”, „prymityw”, „pińcet plus”, „ciemny lud”, „tyran”, „moher”. Żywią się ostatnio „masłem”.

Wszyscy Dobrzy, oczy ku Dobru odwracają i ze Złem wcielonym walczą. Kto nie z nami ten przeciw nam.

A gdzie dwóch się bije, tam korzystają cynicy (czytaj politykierzy) każdej maści. Czytaj dalej Przeciw Dobru a za jasnością umysłu

Metafizyka w służbie odrębności

Obserwując narastającą histerię obustronną wokół Szarego Człowieka („hańba”, marsze etc) nie mogę się obronić przed myślą, że – bez względu na wektor- mamy do czynienia z takim samym procesem. Procesem tworzenia sekciarskiej mitologii na użytek politycznego aktywowania mas. Polityka wypływa przecież z metafizyki i sekt a nie z tabelek. Sekta Smoleńska wypromowała bardzo skutecznie PiS, ten sam schemat próbuje teraz wykorzystać technokratyczna, bezpłciowa opozycja tworząc Sektę Szarego Człowieka. Metafizyka, ludzkie pragnienie dotknięcia Czegoś Wyższego, Dobra, służenia Wyższej Sprawie i Jedynej Prawdzie – to potężny mechanizm manipulacji, wystarczy odpowiednie obrazy podsunąć. PO i akolici, jak widać po promocji samospaleń w Sejmie i w prasie tzw. „opozycyjnej”, uczą się na błędach.

Ale warto zadawać sobie zawsze pytanie „czemu to służy?”. Jak na razie, budowa emocjonalnych sekt służy budowie murów, pozorów tożsamości, odrębności – i jak widać w internetowych komentarzach- jest przyczynkiem do walenia z nienawiścią tej drugiej błądzącej strony po głowie. Krzyżem czy „przesłaniem Piotra S.”, whatever.

Czytaj dalej Metafizyka w służbie odrębności

Impotencja

Im więcej ciekawych pomysłów naszego ministra do spraw destrukcji środowiska tym bardziej utwierdzam się w przekonaniu, że mamy do czynienia z kimś, kto nie funkcjonuje na poziomie rzeczywistości uzgodnionej. Z kimś, z kim nie ma w zasadzie kontaktu, bo śni swój własny sen. Rozmowy organizacji ekologicznych czy dziennikarzy z ministrem brzmią jak rozmowa z szaleńcem, czyli są żadne. Nie będę wnikać czy jest to poza czy głębszy hmmm… problem. O paradoksie, wszystko w tej ministerialnej narracji jest spójne, logiczne, gdyż każdy dochodzący, nowy element rzeczywistości zostaje podporządkowany naczelnemu założeniu „walki z szatanem”. Gdy ktoś pogrążony jest w wizji „walczę ze Złem”, to będzie walczył do końca i każdymi środkami, co jasne. Przecież ten szatan -jak na szatana przystało – nie tylko jest realny, osobowy, ale i zły jest i sprytny.

Na niszczenie środowiska przyrodniczego oczywiście nakładane są dalsze racjonalizacje i metafory np: realizuję pasję, eliminuję, selekcjonuję (czytaj: zabijam), bo dziczyzna zdrowa, bo „Polska”, bo honor, bo biblia, bo tradycja; prowadzę wycinkę (czytaj: zabijam) bo kornik, bo bezpieczeństwo, bo droga, bo „zły Niemiec”, bo nasze, bo my, bo u siebie. Czytaj dalej Impotencja